لوگو

مطالب آموزشی کارآفرینی و تجارت ،خبر، سرگرمی، کسب و کار

آبیاری در کشاورزی

آبیاری در کشاورزی

مقدمه
آبیاری از نظر علمی تعابیر مختلفی دارد اما به معنای واقعی کلمه ، پخش آب روی زمین جهت نفوذ در خاک برای استفاده گیاه و تولید محصول می باشد. هر چند فقط ۱۵ درصد از زمینهای کشاورزی دنیا تحت آبیاری قرار دارند و ۸۵ درصد بقیه به صورت دیم و بدون آبیاری مورد استفاده قرار می گیرند اما نیمی از تولیدات کشاورزی و غذای مردم جهان از همین زمینهای آبی حاصل می شود. که این خود نشان دهنده اهمیت و نقش آبیاری در بخش کشاورزی است.
● منابع آب آبیاری
▪ نزولات آسمانی شامل برف و باران.
▪ آبهای سطحی شامل رودخانه ها – سدها – مخازن آب – دریا – برکه های آب شیرین – یخچالها و …
▪ آبهای زیرزمینی شامل چاه – قنات – چشمه.
● منافع آبیاری
▪ افزایش کمی و کیفی محصول
▪ سود حاصل از افزایش کمی و کیفی محصول
▪ درآمد حاصل از فروش آب برای دولت
▪ افزایش فرصت شغلی
● اثرات سو آبیاری
▪ فرسایش
▪ شور و قلیایی شدن خاک
▪ غرقابی شدن یا باتلاقی شدن زمینهای کشاورزی
▪ تخریب زمینهای کشاورزی
▪ اتلاف سود و اتلاف بیهوده آبی که با قیمت گزاف تامین گردیده و برای نگهداری و توزیع آن سرمایه گذاری زیادی صورت گرفته است.
● انواع روشهای آبیاری
▪ آبیاری سطحی
آب از نهر آبیاری یا لوله دریچه دار در سطح خاک جریان یافته و با نفوذ تدریجی در خاک در اختیار ریشه گیاه قرار می گیرد. آبیاری سطحی به سه روش آبیاری کرتی – آبیاری نواری و آبیاری شیاری انجام می شود.
▪ آبیاری تحت فشار
بطور کلی سیستم های آبیاری تحت فشار به روشهایی گفته می شود که آب را توسط لوله و تحت فشاری بیش از فشار اتمسفر در سطح مزرعه توزیع می کنند. آبیاری تحت فشار به دو روش آبیاری بارانی و آبیاری موضعی انجام می شود. روش آبیاری موضعی به دو دسته آبیاری قطره ای و خطی انجام می گیرد.
▪ آبیاری زیرزمینی
در این روش ، آبیاری ، رطوبت لازم برای محیط ریشه گیاه توسط کنترل سطح ایستابی است. برای این منظور لازم است که یک لایه غیر قابل نفوذ در عمق مناسب از سطح خاک وجود داشته باشد تا بتوان سطح ایستایی را کنترل نمود. از مهمترین مشخصه های این روش مرطوب نشدن سطح خاک می باشد بطوریکه معمولا برای تامین آب در محیط ریشه سطح ایستابی به حدی بالا آورده می شود که رطوبت بتواند با استفاده از خاصیت موئینگی به محیط ریشه برسد.
● معیارهای انتخاب روشهای مناسب آبیاری
در یک پروژه آبیاری انتخاب روش آبیاری مناسب نقش بسیار با اهمیتی در موفقیت آن پروژه ایفا می کند. اساسی ترین عوامل موثر در انتخاب روشهای ▪ آبیاری به شرح زیرند:
بافت خاک – آماده کردن زمین – اندازه مزارع – شوری خاک – زهکشی – آب قابل دسترس – کیفیت آب – گیاهان الگوی کشت – انرژی قابل دسترس – تناوب زراعی و عملیات زراعی – کیفیت و میزان محصولات – وضعیت آب و هوایی – هزینه آب – مسائل فرهنگی و اجتماعی.
● هدف آبیاری
▪ تامین آب کافی برای ادامه زندگی گیاه.
▪ حفاظت و بیمه گیاهان در مقابل تنش های ناشی از کم آبی یا بی آبی های کوتاه مدت.
▪ خنک کردن خاک و اتمسفر یا هوای اطراف گیاه.
▪ شستن املاح مضر در خاک.
▪ نرم کردن ناحیه قابل شخم خاک.
● ارتباط با سایر علوم
▪ هیدرولوژی یا آب شناسی: بارش هایی که در منطقه صورت می گیرد و به صورت روان آب درمی آید را مورد مطالعه قرار می دهد.
▪ گیاه شناسی: نیاز گیاه موجود در برنامه آبیاری و الگوی کشت را مورد مطالعه قرار می دهد.
▪ خاک شناسی: به مطالعه خاک از لحاظ فیزیکی و نیز از لحاظ محیطی برای کشت و پرورش گیاه می پردازد.

منبع :
سایت کشاورزی ( www.keshavarzi.com )

تاریخ ارسال : ۱۰ام آذر ۱۳۸۹
بازدید : 113 بازدید
مطالب مشابه
نظرات کاربران